เลี้ยงไส้เดือน อาชีพอิสระทำเงิน

loading...

                ไส้เดือน เป็นสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลัง มีลักษณะลำตัวเป็นข้อปล้อง เป็นสัตว์ที่มี 2 เพศในตัวเดียวกัน จึงสามารถสืบพันธุ์ได้ทั้งแบบอาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ และเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศเป็นอย่างมาก เพราะไส้เดือนทำหน้าที่ย่อยอินทรีสารในดิน รวมทั้งการเคลื่อนที่ในดินของไส้เดือนเป็นเหมือนการพรวนดิน ทำให้ดินมีช่องวางที่จะเพิ่มออกซิเจนให้แก่ดิน ทำให้ดินมีคุณภาพดีซึ่งมีส่วนสำคัญในการปลูกพืชอย่างมาก ซึ่งโดยมากจะพบไส้เดือนได้ในดินและใต้กองใบไม้หรือใต้มูลสัตว์ และในปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงไส้เดือนกันเป็นอาชีพ เป็นทั้งรายได้เสริมและสามารถเป็นรายได้หลักได้เลยทีเดียว แต่มีวิธีการเลี้ยงอย่างไรนั้น เราไปดูกัน
วิธีเลี้ยงไส้เดือนดิน
1.       เตรียมบ่อเลี้ยงไส้เดือน ด้วยการใช้วงบ่อซีเมนต์ กระบะไม้ หรือก้อนอิฐบล๊อก วางเรียงกัน แล้วใช้พลาสติกรองพื้น แล้ววางไว้ในที่ร่ม
2.       จากนั้นทำขั้นตอนของการหมักที่อยู่ของไส้เดือน ไม่ว่าจะเป็นกระดาษพิมพ์ฉีกเป็นชิ้น ขุยมะพร้าว ขี้เลื่อยใบไม้เก่าๆ จากนั้น ให้นำเศษกระดาษไปแช่น้ำให้ชุ่มในบ่อซีเมนต์ หรือกะละมังพลาสติก แล้วนำมูลสัตว์แห้ง อย่างเช่นมูลโค มาหมักผสมกับกระดาษที่เตรียมไว้ให้เข้ากัน และอาจหมักรวมกับวัสดุอื่นๆ อีกก็ได้ เช่น ขุยมะพร้าว หมักทิ้งไว้ประมาณ 15 – 30 วัน การตรวจว่าการหมักที่อยู่ของไส้เดือนที่เราทำไว้ใช้ได้หรือยัง ให้เอามือซุกเข้าไปในกองที่หมักไว้ หากว่ายังมีความร้อนอยู่แสดงว่ากระบวนการหมักยังไม่คงที ต้องหมักต่อไปอีกสักระยะ เพราะไส้เดือนไม่ชอบความร้อน และอยู่ในความร้อนไม่ได้ โดยเฉพาะความเข้มข้นในมูลสัตว์นั้นจะทำให้ตัวไส้เดือนขาดเป็นปล้องๆ และอาจทำให้ไส้เดือนตายทั้งหมดได้
3.       เมื่อการหมักที่อยู่ของไส้เดือนสำเร็จ และตรวจดูแล้วว่าไม่มีความร้อนเหลืออยู่ ก็มาถึงขั้นตอนของการนำไส้เดือนลงเลี้ยง ให้นำไส้เดือนลงในสัดส่วนพื้นที่ ไส้เดือน 1 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1-5 ตารางเมตร แต่ปริมาณไส้เดือนต้องขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการเลี้ยงและเงินทุนด้วย หากจะเลี้ยงเพื่อการกำจัดขยะ ควรปล่อยไส้เดือน 1 กิโลกรัม ต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร จะช่วยกำจัดขยะได้เร็ว และการการนำไส้เดือนลงในภาชนะที่เลี้ยงพร้อมที่อยู่ของไส้เดือน มี 2 วิธี คือ
-          นำเฉพาะตัวไส้เดือนลงไปในที่อยู่ใหม่
-          นำไส้เดือนพร้อมทั้งที่อยู่ของไส้เดือนเก่าด้วย โดยวางสัดส่วนของที่อยู่ไส้เดือนไว้อย่างละครึ่ง
4.       การให้อาหาร สามารถให้เศษผักใบเขียวและวัชพืชได้ โดยการโรยไปตามหน้าดิน ในอัตรา 120-150 กรัม ต่อไส้เดือน 1 กิโลกรัม เลี้ยงประมาณ 4-6 สัปดาห์ ไส้เดือนจะเพิ่มปริมาณขึ้นเป็นเท่าตัวของจำนวนที่ปล่อย 



การเลี้ยงไส้เดือนในพื้นที่จำกัด
                ในผู้ที่อาจจะเลี้ยงไส้เดือนแต่มีพื้นที่จำกัด สามารถเลี้ยงได้ในชั้นพลาสติก เรียกว่า “คอนโดไส้เดือน ซึ่งสามารถหาซื้อได้ทั่วไป ราคาไม่แพงมาก โดยจะเป็นชั้นพลาสติก นำมาเจาะรูระบายอากาศ จำนวน 3 ชั้น และเจาะรูระบายอากาศด้านบน แต่ต้องเว้นชั้นล่างเอาไว้เพื่อรองรับน้ำหมักจากเศษอาหาร และขี้ที่ไส้เดือนขับถ่ายออกมาซึ่งสามารถนำมาเป็นปุ๋ยได้เป็นอย่างดี จากนั้นนำไส้เดือนพร้อมที่อยู่ของไส้เดือน ที่ทำการหมักไว้แล้วใส่ลงในแต่ละชั้น โดยใส่ในชั้นที่ 1–3 ใน ชั้นละ 20 – 30 ตัว
ชนิดของไส้เดือน
                ปัจจุบันพบทั่วโลกประมาณ 4,400 ชนิด โดยแบ่งออกได้ตามลักษณะแหล่งที่อยู่อาศัย
-          กลุ่มอาศัยอยู่บริเวณหน้าดิน
-          กลุ่มอาศัยในดินชั้นบน ที่มีความลึกประมาณ 20-30 เซนติเมตร
-          กลุ่มอาศัยในดินชั้นล่าง ที่มีความลึกประมาณ 2-3 เมตร
ประโยชน์ของไส้เดือนดิน
                ไส้เดือนที่ใครหลายคนอาจมองข้าม เพราะเป็นสัตว์ขนาดเล็กที่มักจะชอนไชอยู่ตามพื้นดิน แต่หารู้ไม่ว่าไส้เดือนมีประโยชน์มากมายเลยทีเดียว ไม่เชื่อไปดูกันได้เลย
1.     ประโยชน์ด้านสิ่งแวดล้อม ไส้เดือนช่วยพลิกกลับดิน สามารถนำดินด้านล่างขึ้นมาด้านบน โดยการกินดินที่มีแร่ธาตุบริเวณด้านล่างแล้วถ่ายมูลบริเวณด้านบน ช่วยให้เกิดการคลุกเคล้าแร่ธาตุในดินที่พืชจะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ง่าย 
2.     ประโยชน์ด้านการเกษตร เพราะไส้เดือนช่วยย่อยสลายสารอินทรีย์ในดิน ซากพืช ซากสัตว์ และอินทรียวัตถุต่างๆ ให้พืชนำไปใช้ประโยชน์ได้ สามารถผลิตปุ๋ยหมักจากไส้เดือนและน้ำสกัดชีวภาพใช้ในการเกษตรอินทรีย์ นอกจากนี้ไส้เดือนยังช่วยในการปรับปรุงโครงสร้างของดิน เพื่อรักษาสภาพแวดล้อมอีกด้วย
3.     ใช้เลี้ยงสัตว์ เนื่องจากไส้เดือนมีโปรตีนสูงอาจใช้เลี้ยงปลา เลี้ยงเพื่อใช้เป็นเหยื่อตกปลา รวมทั้งยังเป็นอาหารสัตว์ ที่ให้โปรตีนสูง ในรูปแบบของไส้เดือนเป็นและผง  ซึ่งสามารถช่วยลดต้นทุนเรื่องอาหารสัตว์ได้
4.     ด้านการแพทย์ รักษาโรคข้ออักเสบ แผลอักเสบ โรคผิวหนัง และสลายลิ่มเลือดในหลอดเลือด
                หน้าที่ของไส้เดือนยิ่งใหญ่กว่าขนาดตัวของมันอยากมากมาย เพราะไส้เดือนดินมีส่วนช่วยทำให้โครงสร้างของดินดีขึ้น เพราะการชอนไชของมันจะทำให้ดินร่วนซุย ช่วยให้ดินระบายอากาศได้ดี ปลูกพืชปลูกต้นไม้อะไรก็เจริญงอกงาม ซึ่งไส้เดือนนั้นสามารถชอนไชลงไปใต้ดินได้ลึกกว่า 20 เมตร จึงเรียกได้ว่าเป็นการพรวนดินด้วยธรรมชาติที่ไม่มีเครื่องมือทางการเกษตรที่ไหนสามารถทำได้ นอกจากนี้ยังเป็นอาชีพใหม่ที่สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตัวเอง และสามารถสร้างรายได้ให้เป็นกอบเป็นกำด้วย