การตอนกิ่ง 6 แบบ (อย่างละเอียด+ภาพประกอบ)

loading...

การตอนกิ่ง หรือที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า Layering หมายถึง วิธีการทำให้กิ่งสามารถออกรากได้ในขณะที่อยู่ติดกับต้น กล่าวคือ กิ่งที่ทำการตอนนั้นจะมีรากงอกออกมา และเมื่อโตเต็มที่สามารถตัดแล้วสามารถนำไปปลูกได้
วิธีการตอนกิ่ง คือการตัดท่อลำเลียงอาหารของพืชออก ส่วนของท่อนำเลี้ยงนั้นยังอยู่ทำให้กิ่งไม้ที่ได้รับการตอนกิ่งนั้นไม่แห้งไป ในการตอนกิ่งนั้นจะต้องได้รับการดูแลอย่างดี และได้รับน้ำอย่างสม่ำเสมอ ช่วงที่เหมาะกับการตอนกิ่งและรากงอกได้ดีที่สุด แนะนำให้ทำช่วงหน้าฝนจะเหมาะมาก การตอนกิ่งถือเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยแก้ปัญหาในพืชบางชนิดที่ไม่สามารถตัดชำได้ นอกจากนี้ยังมีเปอร์เซ็นต์การตายที่น้อยกว่าอีกด้วย ถึงแม้จะมีข้อดีอยู่มาก แต่ก็ยังมีข้อเสียในเรื่องการล้มง่ายเมื่อพืชโตเต็มที่ เพราะเนื่องจากไม่มีรากแก้วช่วยยืดเกาะไว้
ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการตอนกิ่ง
1.             การสะสมของอาหาร และสารบางชนิดที่จำเป็นต่อรากงอก
2.             สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการงอกรากของพืช
3.             การดูแลรักษา เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายต่อรากงอก
อุปกรณ์ที่ใช้ในการตอนกิ่ง
1.             มีดขยายพันธุ์ หรือ คัตเตอร์
2.             ถุงพลาสติก ขนาด 2x4 นิ้ว
3.             ขุยมะพร้าว
4.             เชือกฟาง
5.             ฮอร์โมนเร่งราก
รูปแบบการตอนกิ่งที่นิยมกันในปัจจุบันนี้ มีอยู่ด้วยกัน 6 รูปแบบ ซึ่งมีวิธีการดังนี้

1. วิธีการตอนกิ่งในอากาศ (Air Layering) เป็นวิธีที่เหมาะมาก โดยเฉพาะพืชจำพวกไม้ดอกไม้ประดับ เช่น กุหลาบ โมก โกสน ฯลฯ นอกจากนี้ยังมี มะม่วง ลำไย ที่นิยมตอนด้วยวิธีนี้
ขั้นตอนการตอนกิ่งในอากาศ
-         เลือกกิ่งกระโดง หรือกิ่งน้ำค้างที่มีความสมบูรณ์ไม่แก่จนเกินไป เพราะจะมีผลต่อการงอกของราก
-         ทำการควั่นกิ่งทั้งด้านบน และล่าง ส่วนความยาวประมาณเส้นรอบวงที่ควั่น ลอกเปลือกและขูดเมือกออก
-         เตรียมทำตุ้มตอน โดยนำขุยมะพร้าวมาแช่น้ำจนอิ่มตัว จากนั้นบีบน้ำออกนำมาใส่สุดพลาสติกแล้วรัดเชือกให้แน่นเป็นอันว่าเสร็จ
-         นำตุ้มตอนมาผ่าตรงกลาง ให้มีความยาวเลยแผลที่ลอกออกนิดนึง นำไปหุ้มแผลกิ่งที่ตอน มัดเชือกฝากให้แน่นทั้งบนและล่างแผลที่จะทำการตอน
-         ดูแลรักษาอย่างดี ทำการให้น้ำอย่าให้ขาด เมื่อมีรากงอกออกมากมีจำนวนมากพอ (สังเกตดูรากอาจจะมีสีเหลืองหรือสีน้ำตาล แสดงว่าสามารถตัดออกไปปลูกได้แล้ว)

วิธีการตอนกิ่งในอากาศ
วิธีการตอนกิ่งในอากาศ


2. วิธีการตอนกิ่งแบบฝังยอด (Tip Layering) วิธีนี้เหมาะกับพืชบางชนิด เช่น ต้นประทัดจีน ฯลฯ
ขั้นตอนการตอนกิ่งแบบฝังยอด
-         ใช้เสียมขุดหลุมลึก 7-8 ซม.
-         สอดปลายยอดลงหลุมที่ขุด จากนั้นกลบดินลงไป
-         รดน้ำเป็นประจำทุกวัน ดูแลให้แสงแดดส่องให้ทั่วถึง
-         รอประมาณ 30-40 วัน จะเห็นรากงอกออกมาใกล้ๆ กับบริเวณยอด สามารถตัดแล้วนำไปปลูกได้

การตอนกิ่งแบบฝังยอด

3. วิธีการตอนกิ่งแบบฝังกิ่งให้ยอดโผล่พ้นดิน (Simple Layering) เหมาะกับพืชที่มีลักษณะกิ่งยาวและดัดโค้งได้ง่าย เช่น มะลิ ฯลฯ
ขั้นตอนการตอนกิ่งแบบฝังกิ่งให้ยอดโผล่พ้นดิน
-         เลือกกิ่งพันธุ์ที่มีอายุมากกว่า 1 ปี
-         ทำกิ่งให้เกิดแผล (มีดปาด หรือบิดให้แตก) จากนั้นโน้มกิ่งลงบนพื้น กลบดินโดยให้กิ่งมีความยาวพ้นจากพื้นประมาณ 15-30 ซม.
-         ใช้ไม้ปักและผูกมัดยอดให้ตรง
-         รดน้ำเป็นประจำทุกวัน ดูแลให้แสงแดดส่องให้ทั่วถึง
-         รอประมาณ 50-60 วัน จะเห็นรากงอกออกมาบริเวณที่เกิดแผล สามารถตัดแล้วนำไปปลูกได้

การตอนกิ่งแบบฝังกิ่งให้ยอดโผล่พ้นดิน

4. วิธีการตอนกิ่งแบบงูเลื้อย (Compound Layering) เหมาะกับไม้ดอกไม้ประดับ พลูชนิดต่างๆ และผลไม้หลายชนิด
ขั้นตอนการตอนกิ่งแบบงูเลื้อย
-         เลือกกิ่งพันธุ์ที่มีลักษณะยาวสามารถดัดโค้งได้ง่าย
-         ใช้มีดปาดเป็นแผลออกเป็นตอนๆ กดลงแล้วใช้ดินกดทับเป็นตอนๆ ตอนละ 30 ซม.
-         รดน้ำเป็นประจำทุกวัน ดูแลให้แสงแดดส่องให้ทั่วถึง
-         รอประมาณ 30-40 วัน สังเกตหากมียอดใหม่โผล่ขึ้นจะมีรากมาด้วย สามารถนำไปปลูกได้

การตอนกิ่งแบบงูเลื้อย

5. วิธีการตอนกิ่งแบบขุดร่อง (Trench Layering) เหมาะกับการปลูกพืชไม้หนาวบางชนิด อาทิเช่น ท้อ เชอรี่ ฯลฯ
ขั้นตอนการตอนกิ่งแบบขุดร่อง
-         ขุดร่องดินให้มีขนาด 5 ซม. เมื่อกิ่งต้นแม่เริ่มแตกยอดให้โน้มกิ่งลงขนานติดกับดิน และใช้ตะขอรูปตัวยูยืดติดไว้
-         ตัดปลายกิ่งออกเล็กน้อย แล้วใช้ดินกลบให้หนาพอประมาณ
-         รดน้ำเป็นประจำทุกวัน ดูแลให้แสงแดดส่องให้ทั่วถึง
-         ประมาณ 2-3 อาทิตย์ให้ทำการกลบดินเรื่อยๆ เพื่อป้องกันไม่ให้บริเวณกิ่งที่แตกยอดไม่โดนแสงแดด
-         รอประมาณ 50-60 วัน จะเกิดรากบริเวณฐานของยอดขึ้น นำไปปลูกได้

การตอนกิ่งแบบขุดร่อง

6. วิธีการตอนกิ่งแบบสุมโคน (Mound or Stool Layering) เหมาะกับพืชที่มีกิ่งแข็งแรง ไม่สะดวกในการโน้มกิ่ง เช่น ลิ้นจี่ ลำไย ฯลฯ
ขั้นตอนวิธีการตอนกิ่งแบบสุมโคน
-         สังเกตต้นอ่อนที่ขึ้นเมื่อเกิดการตัดต้นทิ้งไว้สักระยะ
-         รอให้ยาวประมาณ 6-12 ซม. ใช้ดินสุมโคนลงไป
-         เมื่อต้นสูงประมาณ 25 ซม. ให้สุมโคนรอบที่สอง และครั้งที่ 3 เมื่อยอดมีความยาว 50 ซม.
-         รดน้ำเป็นประจำทุกวัน ดูแลให้แสงแดดส่องให้ทั่วถึง
-         รอประมาณ 2 สัปดาห์สามารถนำกิ่งไปชำได้ โดยทำการเลือกกิ่งที่มีรากติดไปด้วยมากที่สุด
-         หากต้องการกิ่งอีก ให้ทำการเอาดินที่สุมโคนออก จากนั้นรอให้แตกยอดใหม่และทำเช่นเดิม จะได้กิ่งพันธุ์ไปเพาะชำได้อีกตามที่ต้องการ

การตอนกิ่งแบบสุมโคน

ขอบคุณข้อมูลและรูปจาก : คุณ ชาวนา™ สมาชิกเว็บ kasetporpeang.com
ขอบคุณรูป:http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1432181582